Gå til toppen

Din rett frå du er 15 år

  • Du er over den kriminelle lågalderen. Dersom du bryt lova kan du bli straffa med bot, fengsel, samfunnsstraff eller ungdomsstraff.
  • Du kan varetektsfengslast mens du ventar på rettssak, men berre når det er «tvingande nødvendig».
  • Du kan ta lønna arbeid, men arbeidet skal ikkje vere til skade for skulegangen, tryggleiken, helsa eller utviklinga di.
  • Du har rett til å bestemme over pengar du har tent sjølv. Foreldra dine kan berre setje grenser dersom fylkesmannen er einig.
  • Du kan velje utdanning sjølv, og du har rett til ein plass i vidaregåande skule etter at du er ferdig med ungdomsskulen.
  • Du har rett til å melde deg inn og ut av foreiningar og trussamfunn (til dømes kyrkja).
  • Du kan bli part i barnevernssaker. Du har då rett til å sjå papira som barnevernet har i saka di, og du får advokat dersom saka di skal opp i Fylkesnemnda. I nokre saker kan du bli part også når du er under 15 år.
  • Du kan gå åleine på kino med aldersgrense 15 år.
  • Etter å ha gjennomført trafikalt grunnkurs kan du øvingskøyre på lett motorsykkel, moped, snøscooter og traktor på bestemde vilkår.
  • Du kan sjølv klaga på standpunktkarakterar, spesialundervisning og skulemiljøet.
  • Du avgjer sjølv om du skal ha spesialundervisning eller ikkje.
  • Du har rett til å søkje lån og stipend til vidaregåande opplæring.